چالش اصلی در استفاده از دستگاههای اکسیژنساز، تمیز کردن دستگاه و ضدعفونی تجهیزات مختلف آن است؛ چون آلودگی میتواند روی عملکرد صحیح بخشهای مختلف تاثیر گذاشته و میکروبها باعث بیماری شوند.
نتیجه این امر، کاهش کیفیت اکسیژن و کوتاهتر شدن عمر دستگاه و قطعات آن است؛ بنابراین در این مقاله از مجله سلامت پزشک تجهیز به بررسی این موضوع میپردازیم که چطور دستگاه اکسیژن ساز را تمیز و ضدعفونی کنیم؟
دستورالعمل تمیز کردن دستگاه اکسیژن ساز خانگی
دستگاه اکسیژنساز از بخشها و تجهیزات مختلفی تشکیل شده که هر کدام نقش ویژهای در تامین اکسیژنی باکیفیت و مستمر دارند.
در ادامه، نحوه تمیز کردن بخشهای مختلف به تفکیک آمده است؛ پس هر عنوان را با دقت بخوانید تا علاوهبر افزایش طولعمر دستگاه اکسیژنساز بتوانید اکسیژنی باکیفیت دریافت کرده و از همه مهمتر از ابتلا به بیماری جلوگیری شود.
نحوه تمیز کردن فیلتر دستگاه اکسیژن ساز
وظیفه فیلترها جلوگیری از ورود گردوغبار، ذرات معلق در هوا، آلودگیها، باکتریها و حتی موی حیوانات خانگی به داخل دستگاه اکسیژنساز است؛ بنابراین باید آنها را بهصورت هفتگی و حداقل هفتهای ۱ تا ۲ بار بر اساس میزان آلودگی هوای محیط اطراف، تمیز کنید.
- دستگاه اکسیژنساز را از برق بکشید.
- فیلتر دستگاه را جدا کرده و زیر شیر آب بگیرید.
- محلولی از آب و مایع ظرفشویی ملایم (یا صابون ملایم) آماده کرده و فیلتر را داخل این محلول فرو ببرید.
- با انگشتان دست یا پارچهای نرم و لطیف، گردوغبار و آلودگیهای روی فیلتر را پاک کنید.
- زمانیکه تمامی آلودگیها از روی فیلتر هوا پاک شد، آن را زیر شیر آب بشویید؛ مطمئن شوید که مایع ظرفشویی روی فیلتر باقی نمیماند.
- اجازه دهید فیلتر هوا در محیط و در معرض جریان هوای خانه خشک شود. نیازی نیست آن را با دستمال خشک کنید چون ممکن است گردوغبار و پرز دستمال به فیلتر هوا بچسبد.
- بعد از خشک شدن کامل فیلتر هوا، آن را روی دستگاه اکسیژنساز نصب کنید.
نحوه تمیز کردن ماسک و کانولای بینی دستگاه اکسیژن ساز
کانولای بینی و ماسک صورت دستگاه اکسیژنساز در معرض انواع آلودگیها، باکتریها و میکروبها قرار دارند؛ بنابراین باید این قطعات را بهصورت منظم تمیز کرده و در صورت نیاز تعویض کنید.
پزشکان پیشنهاد میکنند که حداقل هفتهای یکبار کانولای بینی و ماسک صورت را تمیز کنید؛ اما اگر فرصت کافی دارید؛ بهتر است هر چند روز یکبار آنها را تمیز کنید.

- دستگاه اکسیژنساز را از برق بکشید.
- محلولی از آب گرم و صابون ملایم آماده کنید.
- کانولای بینی و ماسک صورت را از دستگاه اکسیژنساز جدا کرده و برای چند دقیقه داخل محلول قرار دهید؛ محلول کاملا باید روی این تجهیزات را بپوشاند.
- برای تمیز کردن کانولای بینی و ماسک صورت میتوانید از پارچه یا حولهای نرم و لطیف استفاده کنید.
- زمانیکه این قطعات بهخوبی تمیز شدند، آنها را با آب شسته و سپس روی حولهای خشک و بدون پُرز قرار دهید تا خشک شوند.
- محلولی از ترکیب ۱ قسمت سرکه سفید و ۱۰ قسمت آبگرم آماده کنید.
- کانولای بینی و ماسک صورت را بهمدت ۳۰ دقیقه داخل محلول سرکه قرار دهید تا ضدعفونی شوند.
- بعد از ۳۰ دقیقه، قطعات را از محلول سرکه سفید خارج کرده و بهخوبی آبکشی کنید.
- کانولای بینی و ماسک صورت را روی حولهای خشک و بدون پُرز قرار دهید تا در معرض هوای محیط خشک شوند.
- نیازی نیست برای خشک کردن این قطعات از دستگاه سشوار یا حوله استفاده کنید.
- زمانیکه کانولای بینی و ماسک صورت کاملا خشک شدند؛ آنها را در جای خود قرار دهید.
نحوه تمیز کردن لوله های اکسیژن دستگاه اکسیژن ساز
لوله دستگاه اکسیژنساز یکی از بخشهای مهم است که تاثیر زیادی روی سلامت اکسیژن دریافتی بیمار دارد. لازم است بدانید که نیازی نیست لولههای اکسیژن دستگاه اکسیژنساز را تمیز کنید؛ چون این قطعه، کانولای بینی را به دستگاه متصل میکند.
پیشنهاد مطالعه پزشک تجهیز: راهنمای خرید و اجاره بهترین دستگاه اکسیژن ساز خانگی
اما پزشکان توصیه میکنند که باید وضعیت لولههای اکسیژن را مرتب بررسی کنید و در صورت بروز یکی از شرایط زیر، آنها را تعویض کنید:
- تغییر رنگ لولههای اکسیژن
- ساییدگی لولههای اکسیژن
- ترک یا هرگونه آسیب و پارگی لولههای اکسیژن
نحوه تمیز کردن نبولایزر دستگاه اکسیژن ساز
تمامی بیماران به نبولایزر دستگاه اکسیژنساز نیاز ندارند؛ چون این قطعه وظیفه تزریق داروهای استنشاقی به اکسیژن دریافتی بیمار را بر عهده دارد.
پزشکان توصیه میکنند که نبولایزر را روزانه یا حداقل هفتهای ۲ بار تمیز کنید.
- دستگاه اکسیژنساز را از برق بکشید.
- نبولایزر را از دستگاه جدا کنید.
- محلولی از آب گرم و صابون ملایم یا مایع ظرفشویی ملایم آماده کنید.
- نبولایزر را برای چند دقیقه داخل محلول قرار داده و سپس با حولهای نرم بشویید.
- نیولایزر را بهدقت آبکشی کنید تا تمامی ذرات شوینده پاک شود.
- نبولایزر را روی حولهای نرم و بدون پُرز قرار دهید تا در هوای محیط خشک شود.
- بعد از خشک شدن میتوانید نبولایزر را در جای خود قرار دهید.

پزشکان توصیه میکنند که حداقل هفتهای ۱ تا ۲ بار، فنجان نبولایزر را ضدعفونی کنید. روش ضدعفونی به شرح زیر است.
بعد از شستشوی فنجان ابتدا نبولایزر در محلول آب گرم و صابون ملایم و آبکشی آن، محلولی از ۱ قسمت سرکه سفید و ۳ قسمت آب آماده کنید.
سپس فنجان نبولایزر را بهمدت ۳۰ دقیقه داخل محلول سرکه سفید قرار دهید.
بعد از ۳۰ دقیقه، فنجان را بهخوبی آبکشی کرده و روی حولهای نرم و بدون پُرز قرار دهید تا در هوای محیط خشک شود.
نحوه تمیز کردن لیوان مرطوبکننده دستگاه اکسیژن ساز
یکی از قطعات دستگاه اکسیژنساز که باید روزانه تمیز شود، لیوان مرطوبکننده است؛ از طرفی باید آب داخل لیوان مرطوبکننده را نیز روزانه تعویض کنید.
- دستگاه اکسیژنساز را از برق بکشید.
- لیوان مرطوبکننده را از دستگاه جدا کنید.
- محلولی از آب گرم و صابونی ملایم آماده کنید.
- لیوان مرطوبکننده را داخل محلول قرار داده و با استفاده از حولهای نرم به آرامی بشویید.
- پس از شستشو، لیوان مرطوبکننده را بهخوبی آبکشی کنید.
- حالا محلولی از ۱ قسمت سرکه سفید و ۳ قسمت آب آماده کنید.
- لیوان مرطوبکننده را بهمدت ۳۰ دقیقه در محلول سرکه سفید قرار دهید تا ضدعفونی شود.
- لیوان مرطوبکننده را بهدقت آبکشی کرده و سپس روی حولهای خشک، نرم و بدون پُرز قرار دهید تا بهخوبی خشک شود.
- پس از خشک شدن لیوان مرطوبکننده، آن را تا شاخص با آب مقطر پُر کنید.
نحوه تمیز کردن بدنه دستگاه اکسیژن ساز
- دستگاه اکسیژنساز را از برق بکشید.
- محلولی از آب ولرم و صابون ملایم آماده کنید.
- پارچهای نرم و لطیف را داخل محلول فرو برده و سپس پارچه را کاملا بچکانید.
- تنها مرطوببودن پارچه کافی است و نباید محلول شستشو از آن چکه کند.
- بدنه بیرونی دستگاه اکسیژنساز را با پارچه تمیز کنید.
- پارچه نرم دیگری را با آب گرم مرطوب کرده و با استفاده از آن تمامی بدنه را تمیز کنید.
- بدنه دستگاه را با پارچهای خشک و بدون پُرز بهخوبی خشک کنید یا اجاره دهید در هوای محیط خشک شود.
تمامی این مراحل را هفتهای یکبار یا هر زمانی که احساس کردید روی بدنه بیرونی دستگاه اکسیژنساز گردوغبار و آلودگی جمع شده، انجام دهید.
بهترین زمان تمیز کردن دستگاه اکسیژن ساز خانگی
هر قطعه از دستگاه اکسیژنساز را باید در بازههای زمانی متفاوتی تمیز کنید؛ چون برخی از قطعات نهتنها از حساسیت بیشتری برخوردار بوده، بلکه در معرض آلودگی بیشتری نیز قرار دارند.
| نام تجهیزات | بهترین بازه زمانی تمیز کردن و ضدعفونی |
|---|---|
| کانولای بینی و ماسک اکسیژن | هر ۳ روز یکبار یا حداقل هفتهای یکبار |
| فیلتر ورودی هوا | حداقل هفتهای ۱ تا ۲ بار |
| نبولایزر | روزانه یا حداقل هفتهای ۲ بار |
| لیوان مرطوبکننده | روزی یکبار |
| بدنه دستگاه | حداقل هفتهای یکبار |
بهترین زمان تعویض قطعات دستگاه اکسیژن ساز
قطعات مختلف دستگاه اکسیژنساز بعد از مدتی تغییر رنگ داده یا آلودگی موجود در آنها با شستشو از بین نمیرود؛ در این شرایط باید قطعات را تعویض کنید.
| نام قطعات | بهترین زمان تعویض قطعات |
|---|---|
| کانولای بینی | هر ۲ تا ۴ هفته |
| بلافاصله بعد از هر دوره بیماری | |
| فیلتر ورودی هوا | تغییرشکل دادن فیلتر بهدلیل شستشو |
| هر ۴ تا ۶ ماه یکبار (در برخی موارد هر ۳ ماه یکبار بهدلیل آلودگی هوای محیط) | |
| بعد از ۳ تا ۵ هزار ساعت کارکرد دستگاه اکسیژنساز | |
| فیلتر باکتری | طبق دستورالعمل دفترچه راهنمای دستگاه اکسیژنساز |
| نبولایزر | حداقل ۶ ماه یکبار |
| لیوان مرطوبکننده | ماهانه |
| لولههای اکسیژن | هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار |
بهترین ماده برای تمیز کردن دستگاه اکسیژن ساز
بهترین ماده شوینده و ضدعفونیکننده قطعات مختلف دستگاه اکسیژنساز، به ترتیب شامل صابونی ملایم یا مایع ظرفشویی ملایم و سرکه سفید است.
متخصصان و کارشناسان توصیه میکنند که از شویندههایی ملایم استفاده کنید تا آسیبی به قطعات دستگاه وارد نشود. از طرفی، برای ضدعفونی کردن این قطعات نیازی به استفاده از اسپریهای شیمیایی قوی یا مایع سفیدکننده نیست؛ ترکیبی اصولی از سرکه سفید و آب گرم میتواند قطعات را بهخوبی ضدعفونی کند.
در مقابل این شویندهها و ضدعفونیکننده ملایم، نباید از شویندههایی قوی برای تمیز کردن دستگاه استفاده کنید؛ چون عمر قطعات را کاهش داده و از طرفی باعث آسیب به آنها میشوند.
شویندههای ممنوع در تمیز کردن دستگاه اکسیژنساز
برای تمیز کردن دستگاه اکسیژنساز نباید از شویندههای زیر استفاده کنید:
- شویندههای صنعتی قوی
- شویندههای شیمیایی
- ضدعفونیکنندههای شیمیایی قوی
- مایع سفیدکننده
- شویندههای حاوی الکل
- الکل
قوانین نگهداری از دستگاه اکسیژن ساز خانگی
در ادامه چند قانون ساده اما مهم برای نگهداری و افزایش طول عمر دستگاه و بالا بردن کیفیت اکسیژن خروجی ارائه میشود:
- دستگاه اکسیژنساز را در محیطی با تهویه مناسب قرار دهید.
- برای جلوگیری از آسیبهای ناشی از نوسانات برق، بهتر است از دستگاههای تثبیتکننده ولتاژ برق با محافظ برق استفاده کنید.
- قطعات و تجهیزات دستگاه اکسیژنساز را مرتب تمیز کنید تا نیازی به تعویض سریع نباشد.
- دستگاه را در محلی قرار دهید که گردوغبار و آلودگی بسیار کمی دارد یا هوای محیط را تمیز کنید.
- برای تمیز کردن و خشک کردن قطعات مختلف و بدنه دستگاه از حولهای نرم و بدون پرز (ترجیحا حولههای میکروفایبر) استفاده کنید.
- هرگز از شویندههای قوی، صنعتی و حاوی الکل برای تمیز کردن بدنه و قطعات دستگاه اکسیژنساز استفاده نکنید؛ چون این شویندههای قوی باعث خوردگی قطعات شده و به آنها آسیب میزنند.
- بلافاصله بعد از بهبودی بیمار، اصلیترین قطعات دستگاه مانند کانولای بینی و ماسک صورت و لولههای اکسیژن را تعویض کنید.
آموزش اصولی تمیز کردن اکسیژنساز با پزشک تجهیز
دستگاه اکسیژنساز وسیلهای ضروری برای تامین اکسیژن موردنیاز افراد مبتلا به مشکلات تنفسی و بیماریهای قلبی و ریوی است.
از آنجا که تمیز بودن دستگاه روی کیفیت اکسیژن دریافتی و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مختلف تاثیر دارد؛ بنابراین بدنه و قطعات مختلف دستگاه اکسیژنساز باید بهصورت دورهای تمیز و ضدعفونی و در صورت لزوم تعویض شوند.
همانطور که مطالعه کردید، علاوهبر بدنه باید قطعاتی مانند فیلتر هوای ورودی، لیوان مرطوبکننده، کانولای بینی و فنجان نبولایزر حداقل هفتهای ۱ تا ۲ بار و حتی گاهی روزانه تمیز و ضدعفونی شوند.
تمیز کردن این قطعات نیاز به آموزش اصولی دارد؛ بنابراین پیشنهاد میشود برای اجاره دستگاه اکسیژنساز از سایت پزشکتجهیز اقدام کنید، چون علاونبر ارسال و نصب رایگان، کارشناسان نحوه کار و تمیز کردن دستگاه را نیز به شما آموزش خواهند داد.
سوالات متداول
فیلتر هوای ورودی دستگاه را باید حداقل هفتهای ۱ تا ۲ بار تمیز کنید.
بهترین ماده شوینده برای تمیز کردن قطعات و بدنه دستگاه اکسیژنساز، صابون یا مایع ظرفشویی ملایم و آب گرم است.
بهترین ماده ضدعفونیکننده دستگاه اکسیژنساز، سرکه سفید است؛ پس ترکیبی از ۱ قسمت سرکه سفید و ۳ قسمت آب آماده کرده و قطعات را بهمدت ۳۰ دقیقه در آن قرار دهید.
شویندههای قوی و صنعتی، شویندههای شیمیایی، مایع سفیدکننده و شویندههای حاوی الکل و الکل مواد مناسبی برای تمیز کردن دستگاه اکسیژنساز نیستند.



